Section 138 NI Act Attracted Even In Cases Where Debt Is Incurred After Cheque Is Drawn But Before Presentation: Supreme Court

On Friday, the Supreme Court held that Section 138 of the Negotiable Instruments Act is invoked even when debt is incurred after the cheque is drawn but before it is encashed. 

The true purpose of Section 138 would not be served if the term “debt or other liability” is interpreted to include only debts that exist on the date of the cheque’s drawing, the bench of Justices DY Chandrachud and AS Bopanna observed. 

The court went on to say that simply labelling the cheque as a security would not change its nature as an instrument designed to satisfy a legally enforceable debt or liability. 

One of the issues addressed in this appeal was whether the dishonour of a cheque furnished as a “security” is covered by Section 138 of the NI Act. 

The appellants in this case contended that a complaint under Section 138 of the NI Act would be unconstitutional because the cheque in question was issued as a security and thus is not against a legally enforceable debt or liability. 

They based their argument on a Supreme Court decision in Indus Airways Private Limited v. Magnum Aviation Private Limited (2014) 12 SCC 539. 

The court noted that subsequent decisions in Sampelly Satyanarayana Rao v. Indian Renewable Energy Development Agency Limited (2016) 10 SCC 458 and Sripati Singh v. State of Jharkhand LL 2021 SC 606 had distinguished the Indus Airways decision. 

Post-dated cheques were issued as security for overdue loan instalments in Sampelly and Sripati Singh. The court noted that there was an outstanding debt on the dates the cheques were drawn. 

In terms of the definition of debt, the court stated that a post-dated cheque issued after the debt has been incurred would be covered by the definition of ‘debt.’ 

The court noted that in the current case, a debt was incurred after the respondent began supplying power, but payment was not made due to the LCs’ non-acceptance.

Is it legal to take blank cheque as security?

Yes blank signed cheques are legal for security purpose. Hi, You may very well take the blank cheques as security and it is legal. It is not illegal to hold a blank cheque for security.

Supreme Court: If A Signed Blank Cheque Is Voluntarily Presented To A Payee, Towards Some Payment, The Payee May Fill Up The Amount And Other Particulars. This In Itself Would Not Invalidate The Cheque

The Bench noticed that the Trial Court had completely overlooked the provisions and failed to appreciate the statutory presumption drawn under Section 118 and Section 139 of NI Act. The Statute mandates that once the signature(s) of an accused on the cheque/negotiable instrument are established, then these ‘reverse onus’ clauses become operative. Similarly,

Kerala Traffic Police Challan: E-Challan Kerala

Kerala Traffic Police Challan: E-Challan Kerala

Sometimes we end up breaking traffic rules without realising it. If you live in Kerala, or recently traveled through the state and received an e-challan Kerala notice, it is likely that you may have violated a traffic rule.

What is an E-Challan?

E-challan is an electronically generated challan document issued to the concerned driver for violating the traffic rules. It is an initiative made to reduce the violations, increase transparency in services, and facilitate e challan payment in Kerala. You could check the pending e-challans to pay and keep track of the status in the online portal. E-challan payment in Kerala has to be made within 60 days of being issued an e-challan for a traffic violation.

Latest Traffic Rule Violation Penalties in Kerala

 

Violation	Penalty
Driving without Helmet	₹500
Driving/Riding without a licence	₹5,000
Racing and Speeding	₹5,000
Speeding Medium to heavy vehicle	₹3,000
Causing obstruction to the free flow of traffic	₹200
Driving/Riding while on the Mobile (handheld)	₹2,000
Drunk Driving	1st offence - Up to 6 months of imprisonment and/or fine up to ₹10,000 2nd offence - Up to 2 years of imprisonment and/or fine up to ₹15,000
Driving without insurance	1st offence - Up to 3 months of imprisonment and/or fine up to ₹2,000 2nd offence - Up to 3 months Kerala Traffic Police Challan: E-Challan Kerala Sometimes we end up breaking traffic rules without realising it. If you live in Kerala, or recently traveled through the state and received an e-challan Kerala notice, it is likely that you may have violated a traffic rule. What is an E-Challan? E-challan is an electronically generated challan document issued to the concerned driver for violating the traffic rules. It is an initiative made to reduce the violations, increase transparency in services, and facilitate e challan payment in Kerala. You could check the pending e-challans to pay and keep track of the status in the online portal. E-challan payment in Kerala has to be made within 60 days of being issued an e-challan for a traffic violation. How to Pay Kerala Traffic Challan through Parivahan? E-challan online payment in Kerala can also be made via the Parivahan portal by following these simple steps: Visit https://echallan.parivahan.gov.in/index/accused-challan Enter challan number, vehicle number, or driving licence number. Enter the captcha code and click the “Get Details” option. You will get the details displayed on the new page. You can verify the violations, challan status, and click on the “pay now” option. How to Pay e-Challan Offline in Kerala? You have to go to the nearby police station to make an offline Kerala RTO e-challan payment. If you have a physical copy of the challan slip issued to you by the police, you must carry it with you. After inspecting your challan slip along with your identity documents, the officials at the police station will direct you to make the payment of the challan amount through the mode accepted at the police station. How to Check the Traffic Challan status in Kerala? How to Check the Traffic Challan status in Kerala? You can check your e-challan Kerala RTO status by following these simple steps: Visit https://echallan.parivahan.gov.in/index/accused-challan Click the “check challan status” option from the menu bar Enter your challan number and vehicle registration number, and enter captcha Click “get details” and you can see your challan-related information reflected on the screen How to Pay e-Challan through Paytm? You can make your Kerala traffic fine online payment easily through Paytm. Open your Paytm App/website Select the "Click more" option Go to the services section and click the "challan” option Select traffic authority name Enter challan number Select “proceed” and make the payment How to Check Traffic Fine and e-Challan Status on App? Checking your e-challan status is very easy through the m-Parivahan Sewa App. Download the m-Parivahan Sewa app. Under other products and services, you can select the "more" option in the "e challan system". To check traffic fine and e challan status Click on "check online services" option on the menu bar Enter challan number or vehicle number or driving licence number Type in the captcha characters and click the "get details" option Your challan status will be shown on the app screen You can check the traffic fine in the challan status displayed Traffic Rules and Regulations to Keep in Mind Keep the following rules and regulations in mind to avoid Keep the following rules and regulations in mind to avoid unintentional violation of traffic rules. Wear helmets Use indicators Don’t overload Refrain from off-road driving Refrain from overtaking, except when necessary Follow traffic signals Do not drink and drive Carry all necessary documents—licence, RC book ,motor insurance copy etc. Wear seat belts Follow the speed limit and drive slowly Do not use mobile phones while driving Conclusion It is crucial to know, follow and get yourself acquainted with the traffic rules and regulations. Get a driving licence, avail a motor insurance policy for your vehicle, and keep in mind all the basic traffic rules you should follow. In case of receiving an e-challan, make sure you make the payment within the deadline and try not to repeat the violation.

police have no powers to seize vehicles from drunk drivers

The police have no powers to seize vehicles from drunk drivers and instead can allow an accompanying person who has not had alcohol to drive the vehicle, the Telangana high court has said. ... If no one claims custody of the vehicle, the police can take necessary steps, the order read

LANDMARK JUDGEMENT For Women.Value of homemaker’s work same as hubby’s at office: SC -

LANDMARK JUDGEMENT For Women.

Value of homemaker’s work same as hubby’s at office: SC - https://lnkd.in/dEP2ENn

She was a "housewife". When she died in a scooter accident along with her husband, insurance company calculated compensation only based on the husband's income. But the court would not accept it.

Instead, the court stated that a homemaker's work contributes "in a very real way to the economic condition of the family, and the economy of the nation, regardless of the fact that it may have been traditionally excluded from economic analyses. It is a reflection of changing attitudes and mindsets and of our international law obligations. And, most importantly, it is a step towards the constitutional vision of social equality and ensuring dignity of life to all individuals.” 

Bench of Justices N V Ramana and Surya Kant, thank you! I hope this marks a major new change.

Another Landmark judgment.

Changing Times

This is worthy of being shared with everyone who thinks home makers job is simple or lacks value. 

👏👏👏

Return of Cheque, How to File Criminal Complaint with Court? Time Limit and Procedure under Section 138 of Negotiable Instruments Act

When a cheque is returned unpaid one should not wait to get the payment according to the convenience of the party issued the cheque. If necessary formalities are not completed within the time limit, the chances of recovering the amount will cease. Following are the procedure to send notice to the debtor and file complaint with court.

How to inform the Debtor about return of Cheque? Sending Notice to the Drawer to pay amount of cheque within 15 days of receipt of the notice.

If the cheque is returned unpaid from the bank, the bearer should collect returned cheque and cheque return memo from the bank immediately. A notice should be served to the drawer within 30 days of return of the cheque informing the drawer about dishounour of the cheque and should make demand of cheque amount within 15 days of receipt of the notice. If 30 days are already elapsed after return of the cheque the drawee may present the cheque again in the bank within the stipulated period.

 

It would be better to serve the notice through a lawyer.

How to file Criminal Complaint under section 138 of Negotiable Instruments Act, 1881 against return of Cheque?

If the drawee send legal notice for payment of cheque amount against returned cheque, and the drawer does not pay the amount of cheque within 15 days of receipt of the notice, the drawer can file a criminal complaint under section 138 of Negotiable Instruments Act, 1881 within next one month   in the court where the cause of action has taken place.

മീഡിയേഷൻ -ADR ടെക്‌നിക് -ചെക്ക് കേസുകൾ.

മീഡിയേഷൻ -ADR  ടെക്‌നിക് -ചെക്ക് കേസുകൾ. 

കോടതിയിൽ വിചാരണയിൽ ഇരിക്കുന്ന കേസുകൾ മീഡിയേഷന് വിടുന്നതും, അവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ഒത്തുതീർപ്പു കരാറുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ചും സാധാരണക്കാരായ കക്ഷികൾക്ക് ചില സംശയങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഈ കുറിപ്പ് എഴുതുന്നത്. 

ADR -Alternative Dispute Resolution ന്റെ ഭാഗമായുള്ള ടെക്‌നിക്കുകളിൽ ഒന്നാണ് മീഡിയേഷൻ. തർക്കങ്ങൾ കോടതിക്കകത്തോ പുറത്തോ പരിഹരിക്കുക എന്നുള്ളത് ഒരു പുതിയ കാര്യം അല്ലെങ്കിലും പുറത്ത് പരിഹരിക്കുന്നത് ഇന്നൊരു ട്രെൻഡാണ്. പഴയ കാലത്ത് (ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഇന്നും പല സ്ഥലത്തും ഉള്ളത് )പഞ്ചായത്ത്‌ കൂടി പരിഹരിക്കുന്ന തർക്ക പരിഹാര രംഗങ്ങളുടെ പുതിയ പകർപ്പാണ് ADR ഉം അതിന്റെ ഭാഗമായ മീഡിയേഷനുകളും. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ ഇതിനെ EDR (External Dispute Resolution) എന്ന് പറയുന്നു. നിലവിലുള്ള കേസുകളിലും പുതിയതായി ഉണ്ടാകുന്ന കേസുകളിലും ഒരു പൗരന്റെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, സാംസകാരിക അവകാശങ്ങൾ വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കുക എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗം തന്നെയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ADR ടെക്‌നിക്കുകളുടെ വളർച്ച. നെഗോഷിയേഷൻ, മീഡിയേഷൻ, കോൺസിലിയേഷൻ, ആർബിട്രേഷൻ ഒക്കെ ADR ന്റെ വിവിധ ടെക്‌നിക്കുകൾ (മാർഗ്ഗങ്ങൾ ) ആണ്. 

ലോക്പാൽ, ലോകായുക്ത, ലോക് അദാലത്തു, കുടുംബ കോടതികൾ, ആർബിട്രേഷൻ ട്രിബുണലുകൾ,  ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രിബുണലുകൾ, ഉപഭോക്‌തൃ തർക്ക പരിഹാര ഫോറം, ഇൻകം ടാക്‌സ് അതോറിറ്റി, ലീഗൽ സർവീസ് അതോറിറ്റികൾ  ഇവയൊക്കെ ADR ന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ മുന്നിൽകണ്ട് രൂപീകരിച്ച തർക്ക പരിഹാര സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണ്. ഉപഭോക്‌തൃ തർക്ക പരിഹാര നിയമത്തിലെ 2019 ഭേദഗതിയിൽ മീഡിയേഷൻ സാധ്യത കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ADR ടെക്‌നിക്കുകളിൽ മീഡിയേഷനെ കുറിച്ചാണ് ഇനി ഇവിടെ പറയുന്നത്. 

മീഡിയേഷൻ സിവിൽ കേസുകളിൽ -

കോഡ് ഓഫ് സിവിൽ പ്രോസിഡർ S. 89, ഓർഡർ X റൂൾ 1A, B,C എന്നിവ പ്രകാരം കേസുകളെ മീഡിയേഷന് വിടാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ സിവിൽ പ്രോസിഡർ മീഡിയേഷൻ റൂൾസ്‌  2003ലെ റൂൾ 5(f)(iii) പ്രകാരം  ഇത് mandatory ആകുന്നുണ്ട്. 

സിവിൽ കേസുകളിലെ മീഡിയേഷനുകളിൽ ഇരു കക്ഷികളും തമ്മിൽ മീഡിയേറ്ററുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ തർക്കം പരിഹരിച്ചു ഇരുകൂട്ടരും ഒപ്പിട്ട്  സെറ്റിൽമെന്റ് കരാർ ഉണ്ടാക്കിയാൽ, കോടതിയിലെ അടുത്ത അവധിക്കു ഈ വിവരം കോടതി മുൻപാകെ ബോധിപ്പിക്കുകയും ആ കരാർ നിയമപരമാണോ എന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ചു കോടതിക്ക് തൃപ്തികരമെങ്കിൽ അത് രേഖപ്പെടുത്തി അതിൻപ്രകാരം ജഡ്ജ്മെന്റും തുടർന്ന് ഡിക്രിയും പാസാക്കാം . ആ രീതിയിൽ സിവിൽ കേസിലെ മീഡിയേഷൻ എഗ്രിമെന്റ്കൾ നിയമപരമായി execute (നടപ്പിലാക്കി ) ചെയ്യാൻ  കഴിയുന്നതാണ്. ഒരു ഉത്തരവ് കോടതിക്ക് വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാക്കി,  പരാതിക്കാരന് വേഗത്തിൽ നീതി ലഭ്യമാക്കാനും, കോടതിക്ക് ഒരു കേസ് തീർപ്പാക്കാനും  കോടതിയെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു നടപടി ആണ് ഈ മീഡിയേഷൻ. 

മീഡിയേഷൻ ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ -

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പൊതുവെ ADR ടെക്‌നിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ compoundable ആയ കേസുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ചെക്ക് കേസുകൾ മീഡിയേഷന് വിടുന്ന പ്രവണത വർദ്ധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. 

ചെക്ക് കേസുകൾ -

നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രമെന്റ് ആക്ട് s. 138, 142 പ്രകാരം ഉള്ള ചെക്ക് കേസുകൾ compoundable സ്വഭാവം ഉള്ളത് കൊണ്ട് മീഡിയേഷന് വിടുന്നത് സാധാരണ ആയിട്ടുണ്ട്. ചെക്ക് കേസുകളുടെ പ്രധാന ഉദ്ദേശം പരാതിക്കാരന് പണം തിരികെ കിട്ടുക എന്നുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഇത്തരം കേസുകളിൽ ADR ടെക്‌നിക് ആയ മീഡിയേഷന് സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. 

എന്നാൽ മീഡിയേഷനിൽ ഒത്തു തീർപ്പാക്കാൻ വിടുന്ന ചെക്ക്  കേസുകളിൽ താഴെ പറയുന്ന കാര്യം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. 

(1)മീഡിയേറ്റർ ഇരു വിഭാഗം  കക്ഷികളോടും ഈ കേസിന്റെ വരും വരായ്‌മകളും, ഒത്തു തീർപ്പിന്റെ ഗുണങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു, തുടർന്ന് കോടതി നിശ്ചയിക്കുന്ന കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഇരു കക്ഷികളും സ്വ മനസ്സാലെ ഒപ്പിട്ട ഒരു കരാർ ഉണ്ടായാൽ മാത്രമേ ആ മീഡിയേഷൻ വിജയിക്കൂ. 

(2) ആ മീഡിയേഷൻ കരാറിൽ ഒത്തു തീർപ്പാകുന്ന തുക, തവണ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ വിവരം, തുക തരുന്ന ദിവസം, കരാർ പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉള്ള നടപടി (default clause )എന്നിവ ഉണ്ടോ എന്ന് തുക കിട്ടേണ്ട വ്യക്തി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചോളണം. 

(3)കേസിന്റെ അടുത്ത അവധിക്കു കോടതിയിൽ വിളിക്കുമ്പോൾ അഭിഭാഷകൻ മുഖാന്തിരം ഈ മീഡിയേഷൻ കരാർ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്തണം. കോടതി ആ കരാർ നിയമപരമാണോ എന്ന് പരിശോധിച്ചു വിവരം രേഖപ്പെടുത്തണം. 

(4) ഇവിടെ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സിവിൽ കോടതി മീഡിയേഷൻ കരാർ ജഡ്ജ്മെന്റും, ഡിക്രിയും ആക്കുന്നത് പോലെ ഇത് നടപ്പിലാക്കി എടുക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന കാര്യം. 

(5)മീഡിയേഷൻ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥ ചെക്ക് കേസ് പ്രതി പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ എന്താണ് പരിഹാരം? 

സ്വാഭാവികമായും ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ കോടതികൾക്ക്  ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് ആ കരാറിലെ തുക കൊടുക്കാമെന്നു പറയുന്ന കാലാവധി വരെ ആ കേസ് അവധി വെച്ച് കോടതിയിൽ വിളിക്കാനും, കാലാവധിക്കകം തുക കൊടുത്തില്ലെങ്കിൽ സാധാരണ ചെക്ക് കേസിലെ പോലെ  വിചാരണ നടപടികൾ നടത്തി തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതി കുറ്റക്കാരൻ എന്ന് കണ്ടാൽ NI act s. 138പ്രകാരം ഉള്ള ശിക്ഷ രണ്ടു കൊല്ലം വരെ തടവ് or ചെക്ക് തുകയുടെ രണ്ടിരട്ടി തുക വരെ ഫൈൻ or രണ്ടും കൂടി പ്രതിക്ക് കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. 

മീഡിയേഷൻ സംബന്ധിച്ച് ഉള്ള ഏറ്റവും വലിയ ന്യുനത,  ഒരു കേസ്  മീഡിയേഷന് വിട്ടു എന്ന് കരുതി കക്ഷികൾ അവിടെ കേസ് ഒത്തു തീർപ്പാക്കണം എന്ന് ഒരു നിർബന്ധവും ഇല്ല എന്നുള്ളതാണ്.

മീഡിയേഷൻ -ADR  ടെക്‌നിക് -ചെക്ക് കേസുകൾ. 

കോടതിയിൽ വിചാരണയിൽ ഇരിക്കുന്ന കേസുകൾ മീഡിയേഷന് വിടുന്നതും, അവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ഒത്തുതീർപ്പു കരാറുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ചും സാധാരണക്കാരായ കക്ഷികൾക്ക് ചില സംശയങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഈ കുറിപ്പ് എഴുതുന്നത്. 

ADR -Alternative Dispute Resolution ന്റെ ഭാഗമായുള്ള ടെക്‌നിക്കുകളിൽ ഒന്നാണ് മീഡിയേഷൻ. തർക്കങ്ങൾ കോടതിക്കകത്തോ പുറത്തോ പരിഹരിക്കുക എന്നുള്ളത് ഒരു പുതിയ കാര്യം അല്ലെങ്കിലും പുറത്ത് പരിഹരിക്കുന്നത് ഇന്നൊരു ട്രെൻഡാണ്. പഴയ കാലത്ത് (ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഇന്നും പല സ്ഥലത്തും ഉള്ളത് )പഞ്ചായത്ത്‌ കൂടി പരിഹരിക്കുന്ന തർക്ക പരിഹാര രംഗങ്ങളുടെ പുതിയ പകർപ്പാണ് ADR ഉം അതിന്റെ ഭാഗമായ മീഡിയേഷനുകളും. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ ഇതിനെ EDR (External Dispute Resolution) എന്ന് പറയുന്നു. നിലവിലുള്ള കേസുകളിലും പുതിയതായി ഉണ്ടാകുന്ന കേസുകളിലും ഒരു പൗരന്റെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, സാംസകാരിക അവകാശങ്ങൾ വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കുക എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗം തന്നെയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ADR ടെക്‌നിക്കുകളുടെ വളർച്ച. നെഗോഷിയേഷൻ, മീഡിയേഷൻ, കോൺസിലിയേഷൻ, ആർബിട്രേഷൻ ഒക്കെ ADR ന്റെ വിവിധ ടെക്‌നിക്കുകൾ (മാർഗ്ഗങ്ങൾ ) ആണ്. 

ലോക്പാൽ, ലോകായുക്ത, ലോക് അദാലത്തു, കുടുംബ കോടതികൾ, ആർബിട്രേഷൻ ട്രിബുണലുകൾ,  ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രിബുണലുകൾ, ഉപഭോക്‌തൃ തർക്ക പരിഹാര ഫോറം, ഇൻകം ടാക്‌സ് അതോറിറ്റി, ലീഗൽ സർവീസ് അതോറിറ്റികൾ  ഇവയൊക്കെ ADR ന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ മുന്നിൽകണ്ട് രൂപീകരിച്ച തർക്ക പരിഹാര സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണ്. ഉപഭോക്‌തൃ തർക്ക പരിഹാര നിയമത്തിലെ 2019 ഭേദഗതിയിൽ മീഡിയേഷൻ സാധ്യത കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ADR ടെക്‌നിക്കുകളിൽ മീഡിയേഷനെ കുറിച്ചാണ് ഇനി ഇവിടെ പറയുന്നത്. 

മീഡിയേഷൻ സിവിൽ കേസുകളിൽ -

കോഡ് ഓഫ് സിവിൽ പ്രോസിഡർ S. 89, ഓർഡർ X റൂൾ 1A, B,C എന്നിവ പ്രകാരം കേസുകളെ മീഡിയേഷന് വിടാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ സിവിൽ പ്രോസിഡർ മീഡിയേഷൻ റൂൾസ്‌  2003ലെ റൂൾ 5(f)(iii) പ്രകാരം  ഇത് mandatory ആകുന്നുണ്ട്. 

സിവിൽ കേസുകളിലെ മീഡിയേഷനുകളിൽ ഇരു കക്ഷികളും തമ്മിൽ മീഡിയേറ്ററുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ തർക്കം പരിഹരിച്ചു ഇരുകൂട്ടരും ഒപ്പിട്ട്  സെറ്റിൽമെന്റ് കരാർ ഉണ്ടാക്കിയാൽ, കോടതിയിലെ അടുത്ത അവധിക്കു ഈ വിവരം കോടതി മുൻപാകെ ബോധിപ്പിക്കുകയും ആ കരാർ നിയമപരമാണോ എന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ചു കോടതിക്ക് തൃപ്തികരമെങ്കിൽ അത് രേഖപ്പെടുത്തി അതിൻപ്രകാരം ജഡ്ജ്മെന്റും തുടർന്ന് ഡിക്രിയും പാസാക്കാം . ആ രീതിയിൽ സിവിൽ കേസിലെ മീഡിയേഷൻ എഗ്രിമെന്റ്കൾ നിയമപരമായി execute (നടപ്പിലാക്കി ) ചെയ്യാൻ  കഴിയുന്നതാണ്. ഒരു ഉത്തരവ് കോടതിക്ക് വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാക്കി,  പരാതിക്കാരന് വേഗത്തിൽ നീതി ലഭ്യമാക്കാനും, കോടതിക്ക് ഒരു കേസ് തീർപ്പാക്കാനും  കോടതിയെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു നടപടി ആണ് ഈ മീഡിയേഷൻ. 

മീഡിയേഷൻ ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ -

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പൊതുവെ ADR ടെക്‌നിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ compoundable ആയ കേസുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ചെക്ക് കേസുകൾ മീഡിയേഷന് വിടുന്ന പ്രവണത വർദ്ധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. 

ചെക്ക് കേസുകൾ -

നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രമെന്റ് ആക്ട് s. 138, 142 പ്രകാരം ഉള്ള ചെക്ക് കേസുകൾ compoundable സ്വഭാവം ഉള്ളത് കൊണ്ട് മീഡിയേഷന് വിടുന്നത് സാധാരണ ആയിട്ടുണ്ട്. ചെക്ക് കേസുകളുടെ പ്രധാന ഉദ്ദേശം പരാതിക്കാരന് പണം തിരികെ കിട്ടുക എന്നുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഇത്തരം കേസുകളിൽ ADR ടെക്‌നിക് ആയ മീഡിയേഷന് സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. 

എന്നാൽ മീഡിയേഷനിൽ ഒത്തു തീർപ്പാക്കാൻ വിടുന്ന ചെക്ക്  കേസുകളിൽ താഴെ പറയുന്ന കാര്യം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. 

(1)മീഡിയേറ്റർ ഇരു വിഭാഗം  കക്ഷികളോടും ഈ കേസിന്റെ വരും വരായ്‌മകളും, ഒത്തു തീർപ്പിന്റെ ഗുണങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു, തുടർന്ന് കോടതി നിശ്ചയിക്കുന്ന കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഇരു കക്ഷികളും സ്വ മനസ്സാലെ ഒപ്പിട്ട ഒരു കരാർ ഉണ്ടായാൽ മാത്രമേ ആ മീഡിയേഷൻ വിജയിക്കൂ. 

(2) ആ മീഡിയേഷൻ കരാറിൽ ഒത്തു തീർപ്പാകുന്ന തുക, തവണ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ വിവരം, തുക തരുന്ന ദിവസം, കരാർ പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉള്ള നടപടി (default clause )എന്നിവ ഉണ്ടോ എന്ന് തുക കിട്ടേണ്ട വ്യക്തി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചോളണം. 

(3)കേസിന്റെ അടുത്ത അവധിക്കു കോടതിയിൽ വിളിക്കുമ്പോൾ അഭിഭാഷകൻ മുഖാന്തിരം ഈ മീഡിയേഷൻ കരാർ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്തണം. കോടതി ആ കരാർ നിയമപരമാണോ എന്ന് പരിശോധിച്ചു വിവരം രേഖപ്പെടുത്തണം. 

(4) ഇവിടെ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകിച്ച് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സിവിൽ കോടതി മീഡിയേഷൻ കരാർ ജഡ്ജ്മെന്റും, ഡിക്രിയും ആക്കുന്നത് പോലെ ഇത് നടപ്പിലാക്കി എടുക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന കാര്യം. 

(5)മീഡിയേഷൻ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥ ചെക്ക് കേസ് പ്രതി പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ എന്താണ് പരിഹാരം? 

സ്വാഭാവികമായും ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ കോടതികൾക്ക്  ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് ആ കരാറിലെ തുക കൊടുക്കാമെന്നു പറയുന്ന കാലാവധി വരെ ആ കേസ് അവധി വെച്ച് കോടതിയിൽ വിളിക്കാനും, കാലാവധിക്കകം തുക കൊടുത്തില്ലെങ്കിൽ സാധാരണ ചെക്ക് കേസിലെ പോലെ  വിചാരണ നടപടികൾ നടത്തി തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതി കുറ്റക്കാരൻ എന്ന് കണ്ടാൽ NI act s. 138പ്രകാരം ഉള്ള ശിക്ഷ രണ്ടു കൊല്ലം വരെ തടവ് or ചെക്ക് തുകയുടെ രണ്ടിരട്ടി തുക വരെ ഫൈൻ or രണ്ടും കൂടി പ്രതിക്ക് കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. 

മീഡിയേഷൻ സംബന്ധിച്ച് ഉള്ള ഏറ്റവും വലിയ ന്യുനത,  ഒരു കേസ്  മീഡിയേഷന് വിട്ടു എന്ന് കരുതി കക്ഷികൾ അവിടെ കേസ് ഒത്തു തീർപ്പാക്കണം എന്ന് ഒരു നിർബന്ധവും ഇല്ല എന്നുള്ളതാണ്.